Nie istnieje jeden uniwersalny opatrunek, który może być zastosowany w każdym przypadku.Nie istnieje jeden uniwersalny opatrunek, który może być zastosowany w każdym przypadku.
Opatrunki pełnią różne funkcje: oczyszczającą, chłonną czy ochronną, często się uzupełniają i żaden z nich samodzielnie nie sprosta wszystkim potrzebom rany przechodzącej przez kolejne etapy gojenia:
- fazę zapalenia (wysięku),
- fazę ziarninowania i naskórkowania (wzrostu),
- fazę dojrzewania (przebudowy).
1. Fazy zapalenia (wysięku)
Ta faza jest odpowiedzią organizmu na uraz. Z powodu zaburzeń krążenia, rozszerzenia i zwiększenia przepuszczalności naczyń włosowatych pojawia się obrzęk, któremu towarzyszy wysięk.
Funkcje opatrunku w fazie zapalenia:
- Zatamowanie krwawienia
- Przyspieszenie naturalnego oczyszczenia rany
- Pochłanianie nadmiaru wydzieliny
- Zapobieganie infekcji wtórnej
2. Funkcje ziarninowania i naskórkowania (wzrostu)
Ziarninowanie -przejście z fazy zapalnej do fazy proliferacyjnej, które kontrolowane jest przez makrofagi oraz inne komórki. Makrofagi czynnikistymulujące wzrost fibroblastów
Fibroblasty wypełniają przestrzeń, która pozostała po utraconej tkance ziarniną
Zwężenie rany - wiele fibroblastów przekształca się w miofibroblasty.Sieć połączonych miofibroblastów ściąga brzegi rany (0.6- 0.7 mm/na dzień).
Zwężenie rany sprawia, że blizna jest mniejsza niż początkowo rana.
Naskórkowanie - nowy naskórek, który potrzebny jest do całkowitego zamknięcia rany.
Migrujące z brzegów rany komórki naskórka pokrywają ziarninę i tworzą nowy naskórek.
Funkcje opatrunku w fazie wzrostu:
ziarninowanie:
- utrzymanie wilgotnego środowiska
- Pochłanianie nadmiaru wydzieliny
- Ochrona przed urazem mechanicznym
- Zapobieganie infekcji wtórnej
naskórkowanie
- trzymanie wilgotnego środowiska
- ochrona delikatnego naskórka podczas zmiany opatrunku
3. Faza dojrzewania
Dojrzewanie - wolna reorganizacja mikroskopowej struktury tkanki bliznowatej, przebudowa prowadzi do poprawy wytrzymałości blizny, jej zmniejszenia i wygładzenia. Ten etap może trwać miesiącami a nawet latami.
W leczeniu nieprawidłowego bliznowacenia stosuje się:
- miejscowe opatrunki silikonowe
- ucisk bandażami lub specjalistyczną odzieżą uciskową
- zabiegi chirurgiczne,
- terapię kortikosteroidową, laser i kriochirurgię
Funkcje opatrunku w fazie dojrzewania:
- wygładzenie blizny
- wybielenie blizny
- zmniejszenie blizny
